Δομή της εργασίας

Η δομή των εργασιών και διατριβών

     Η πτυχιακή ή διπλωματική εργασία και η διδακτορική διατριβή αποτελούνται από τρία κυρίως μέρη: τις αρχικές σελίδες, το κυρίως κείμενο και τις πηγές – βιβλιογραφία. Κάθε μέρος περιλαμβάνει αρκετά τμήματα. Τα τμήματα τα οποία μπορούν να παραλειφθούν υποδεικνύονται ως προαιρετικά, αλλά η παρακάτω προτεινόμενη διάταξη πρέπει πάντα να τηρείται:

     Αρχικές σελίδες

  • Εξώφυλλο (δεν αριθμείται, βλ. το υπόδειγμα στο Παράρτημα)
  • Η δεύτερη σελίδα (η τριμελής εξεταστική επιτροπή και τα πνευματικά δικαιώματα βλ. το υπόδειγμα στο Παράρτημα)
  • Αφιέρωση (προαιρετικά, τρίτη σελίδα, πεζά πλάγια γράμματα, πάνω δεξιά)
  • Συντομογραφίες (προαιρετικά)
  • Ευχαριστίες (προαιρετικά)
  • Περιεχόμενα
  • Πίνακες (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται πίνακες)
  • Διαγράμματα (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται διαγράμματα)
  • Γραφήματα, εικόνες, φωτογραφίες (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται)
  • Περίληψη (σύμφωνα με τον οριζόμενο αριθμό λέξεων) και λέξεις-κλειδιά
  • Abstract και keywords

 Κυρίως κείμενο (ενδεικτικά για εργασίες με εμπειρικό μέρος)

  • Εισαγωγή
  • Μεθοδολογία
  • Αποτελέσματα (επιμέρους κεφάλαια, αναλόγως με το υπό εξέταση θέμα)
  • Συζήτηση
  • Συμπεράσματα

 Πηγές – Βιβλιογραφία

  • Πηγές (υποχρεωτικά, όταν υπάρχουν)
  • Βιβλιογραφία

Παραρτήματα (υποχρεωτικά, όταν υπάρχουν )

Οι αρχικές σελίδες

      Εξώφυλλο (υποχρεωτικά). Στο εξώφυλλο των εργασιών περιλαμβάνεται το όνομα του Πανεπιστημίου, της Σχολής, του Τμήματος και του ακαδημαϊκού τίτλου, το θέμα της εργασίας ή της διατριβής, το ονοματεπώνυμο του συγγραφέα και το ακαδημαϊκό έτος κατά το οποίο εκπονήθηκε η εργασία.

    Στο Παράρτημα παρατίθεται το πρότυπο του εξωφύλλου και ένα παράδειγμα. Οι φοιτητές πρέπει να το αντιγράψουν και να το συμπληρώσουν με τις κατάλληλες πληροφορίες. Η σελίδα του εξωφύλλου δεν αριθμείται. Η αρίθμηση του κειμένου ξεκινά από την αμέσως επόμενη σελίδα.

      Η δεύτερη σελίδα (υποχρεωτικά). Στη δεύτερη σελίδα αναγράφονται τα μέλη της τριμελούς εξεταστικής επιτροπής και τα πνευματικά δικαιώματα.

      Η τριμελής εξεταστική επιτροπή. Στη δεύτερη σελίδα αναγράφονται ο επιβλέπων καθηγητής και τα άλλα δύο μέλη της τριμελούς εξεταστικής επιτροπής. Ας σημειωθεί ότι οι βαθμίδες των μελών Δ.Ε.Π. αναγράφονται πλήρως χωρίς συντμήσεις.

      Πνευματικά δικαιώματα. Η πολιτική του κάθε Τμήματος σχετικά με τα ζητήματα  κυριότητας των πνευματικών δικαιωμάτων για τις εργασίες ακολουθεί τη διεθνή πρακτική. Η σημείωση για τα πνευματικά δικαιώματα αναγράφεται στην πίσω σελίδα του εξωφύλλου, σύμφωνα με το πρότυπο που παρατίθεται σχετικά στο Παράρτημα. Οι φοιτητές πρέπει να το αντιγράψουν και να το συμπληρώσουν με τις κατάλληλες πληροφορίες.

      Αφιέρωση (προαιρετικά). Η αφιέρωση γράφεται στην τρίτη σελίδα, σε πεζά πλάγια γράμματα στο πάνω δεξιά μέρος της σελίδας (Times New Roman 12+italic, στοίχιση δεξιά).

      Συντομογραφίες (προαιρετικά). Εφόσον στο κείμενο περιλαμβάνεται ικανός αριθμός συντομογραφιών, συνηθίζεται αυτές να αναγράφονται αναλυτικά σε διακριτή σελίδα, ο τίτλος (Συντομογραφίες, Times New Roman 12+bold) και οι συντομογραφίες με στοίχιση στο κέντρο, ως εξής:

Συντομογραφίες

ΕΣΥΕ: Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδας

  NSSG: National Statistical Service of Greece

      Ευχαριστίες (προαιρετικά). Υποχρεωτικά για τις περιπτώσεις άδειας για αναφορά σε εκτενή αποσπάσματα και άδειας για επιτόπιες έρευνες (τίτλος Ευχαριστίες, Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο). Οι ευχαριστίες στους συμμετέχοντες στην έρευνα γίνονται με γενικούς όρους αναφοράς που δεν παραβιάζουν την απαίτηση της ανωνυμίας. Το κείμενο ακολουθεί τους κανόνες μορφοποίησης του κυρίως κειμένου.

      Περιεχόμενα (υποχρεωτικά). Γράφουμε τον  τίτλο Περιεχόμενα (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο), καθώς και τα κεφάλαια (Εισαγωγή, Μέθοδος, Αποτελέσματα, Συζήτηση, Συμπεράσματα, Times New Roman 12), ενώ οι τίτλοι κεφαλαίων και υποκεφαλαίων σε πεζά γράμματα. (Προσοχή: μόνο ο τίτλος Περιεχόμενα σε bold.) Τα περιεχόμενα συντάσσονται με την ολοκλήρωση της εργασίας, έτσι ώστε οι τίτλοι των κεφαλαίων, ενοτήτων και υπό-ενοτήτων να είναι συνεπείς με αυτούς του κυρίως κειμένου. Οι φοιτητές θα πρέπει να χρησιμοποιούν τη σχετική εντολή του Word που επιτρέπει την αυτόματη μορφοποίηση των περιεχομένων (βλ. σημ. 9 στη σελ. 19).

      Πίνακες (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται πίνακες). Μπαίνει ο τίτλος Πίνακες (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο) και ακολουθεί ο κατάλογος των πινάκων, όπως εμφανίζονται στο κείμενο ως εξής:

Πίνακες

Πίνακας 1. Το δειγματοληπτικό σχέδιο των ερευνών της AMFOGE 1 ……..………………. 240

Προσοχή: μόνο ο τίτλος Πίνακες είναι σε bold. Επίσης, στο τέλος του τίτλου του Πίνακα υπάρχει ένα κενό και μετά οι τελείες που παραπέμπουν στη σελίδα στην οποία εμφανίζεται ο πίνακας. Ο κατάλογος των πινάκων συντάσσεται με την ολοκλήρωση της εργασίας, έτσι ώστε οι τίτλοι των πινάκων να είναι συνεπείς με αυτούς του κυρίως κειμένου.

  Διαγράμματα (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται διαγράμματα). Μπαίνει ο τίτλος Διαγράμματα (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο) και ακολουθεί ο κατάλογος των διαγραμμάτων όπως εμφανίζονται στο κείμενο ως εξής:

Διαγράμματα

Διάγραμμα 1. Τα κύρια στάδια της ερευνητικής διαδικασίας ………….……………………….. 32

Προσοχή: μόνο ο τίτλος Διαγράμματα είναι σε bold. Επίσης, στο τέλος του τίτλου του διαγράμματος υπάρχει ένα κενό και μετά οι τελείες που παραπέμπουν στη σελίδα στην οποία εμφανίζεται το διάγραμμα. Ο κατάλογος των διαγραμμάτων συντάσσεται με την ολοκλήρωση της εργασίας, έτσι ώστε οι τίτλοι των διαγραμμάτων να είναι συνεπείς με αυτούς του κυρίως κειμένου.

       Γραφήματα, εικόνες και φωτογραφίες (κατάλογος, υποχρεωτικά όταν χρησιμοποιούνται). Μπαίνει ο τίτλος Γραφήματα, Εικόνα, Φωτογραφία (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο) και ακολουθεί ο κατάλογος των γραφημάτων όπως εμφανίζονται στο κείμενο ως εξής:

Γραφήματα

Γράφημα 1. Ο χάρτης – κατάλογος που σχεδίασε κλπ. ………………………….…..…………. 203

Προσοχή: μόνο ο τίτλος Γραφήματα (Εικόνα, Φωτογραφία) είναι bold. Επίσης, στο τέλος του τίτλου του γραφήματος υπάρχει ένα κενό και μετά οι τελείες που παραπέμπουν στη σελίδα στην οποία εμφανίζεται το γράφημα. Ο κατάλογος των γραφημάτων συντάσσεται με την ολοκλήρωση της εργασίας, έτσι ώστε οι τίτλοι των γραφημάτων να είναι συνεπείς με αυτούς του κυρίως κειμένου.

     Περίληψη και λέξεις-κλειδιά, Abstract και keywords (υποχρεωτικά). Στην περίληψη περιγράφουμε συνοπτικά το αντικείμενο, τη μεθοδολογία και τα κυριότερα συμπεράσματα της εργασίας, επισημαίνοντας τα σημεία από τα οποία μπορεί να ξεκινήσει μελλοντική έρευνα.

      Η περίληψη έχει έκταση έως 500 λέξεις. Ο τίτλος είναι  Περίληψη (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο). Το κείμενο ακολουθεί τους κανόνες μορφοποίησης του κυρίως κειμένου. Μετά την περίληψη και ακριβώς από κάτω ακολουθεί μία σύντομη παράγραφος που περιλαμβάνει το πολύ  έξι  (6) χαρακτηριστικές και περιγραφικές λέξεις-κλειδιά της εργασίας. Ο τίτλος είναι Λέξεις-κλειδιά: (Times New Roman 12+italic) και ακολουθεί η παράθεση των λέξεων-κλειδιά σε πεζά. Στο κείμενο παρουσιάζεται ως εξής:

Περίληψη

     Περιλαμβάνει σε ενιαίο σύντομο κείμενο την παρουσίαση της υπόθεσης / ερευνητικού ερωτήματος, του σκοπού, της μεθοδολογίας, των αποτελεσμάτων και των κυριοτέρων συμπερασμάτων.

     Λέξεις-κλειδιά: Οι λέξεις κλειδιά είναι θεματικοί όροι που ο συγγραφέας κρίνει ότι προσδιορίζουν το θέμα της εργασίας του. Είναι σημαντικό να είναι αντιπροσωπευτικοί καθώς θα βελτιώσουν τη θεματική αναζήτηση της, ο αριθμός του να είναι έως πέντε (5) και δεν θα πρέπει να είναι προτάσεις, εκτός αν πρόκειται για την περιγραφή ενός συλλογικού προσώπου (π.χ.  Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων). Να είναι στην ονομαστική πτώση, στον πληθυντικό αριθμό όπου είναι δυνατόν (π.χ. Πανεπιστήμια) εκτός από γενικές έννοιες (π.χ. Λογική ή Διαφωτισμός). Δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ασαφείς ή γενικές λέξεις (π.χ. πρόγραμμα, σύστημα, σχέδιο κλπ.).

        Η περίληψη και οι λέξεις-κλειδιά μεταφράζονται στα αγγλικά αμέσως μετά το κυρίως κείμενο στα ελληνικά (στην επόμενη σελίδα της εργασίας). Η σελίδα αυτή περιλαμβάνει πρώτα τον τίτλο της εργασίας στα αγγλικά (πεζά, Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο), το ονοματεπώνυμο του συγγραφέα (πεζά, Times New Roman 12, στοίχιση στο κέντρο), τον τίτλο Abstract (Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο) και ακολουθεί η αγγλική μετάφραση σύμφωνα με τους κανόνες μορφοποίησης του κυρίως κειμένου. Μετά το Abstract ακολουθούν οι λέξεις-κλειδιά στα αγγλικά με τίτλο Keywords: (Times New Roman 12+italics).

Το κυρίως κείμενο

Η διπλωματική εργασία θα πρέπει να έχει προσεγμένη διατύπωση, ορθή γραφή και ολοκληρωμένη δομή. Όσον αφορά τον κορμό της διπλωματικής εργασίας θα πρέπει να ακολουθούνται οι παρακάτω οδηγίες:

  • Το μέγεθος της σελίδας να είναι Α4.
  • Το κείμενο να είναι δακτυλογραφημένο σε Times New Roman 12, με ενάμισι (1,5) διάστημα μεταξύ των γραμμών (line spacing5) και σε πλήρη στοίχιση.
  • Οι σελίδες να είναι αριθμημένες κάτω δεξιά. Η αρίθμηση ξεκινά από το εξώφυλλο, στο οποίο όμως δεν εμφανίζεται ο αριθμός σελίδας.
  • Να υπάρχουν κανονικά περιθώρια (margins): αριστερά 3,18 cm, δεξιά 3,18 cm, πάνω 2,54 cm και κάτω 2,54 cm.
  • Η πρώτη παράγραφος να ξεκινά πάντα από την αρχή του κειμένου. Όλες οι επόμενες παράγραφοι μετά την πρώτη, είναι σε Εσοχή → Ειδική → πρώτη γραμμή → κατά 1,27 cm. Ενδιάμεσα στις παραγράφους δεν υπάρχει κενό.
  • Οι τίτλοι κεφαλαίων, υποκεφαλαίων και υποενοτήτων συντάσσονται σύμφωνα με τις αναλυτικές προδιαγραφές που παρουσιάζονται παρακάτω (1, 2, 3 και 4).
  • Η εργασία εκτυπώνεται και στις δύο όψεις των φύλλων.

Επιπλέον:

  1. Η ένδειξη του κεφαλαίου (επικεφαλίδα 1) είναι ΠΑΝΤΑ σε πεζά (π.χ. Εισαγωγή, Times New Roman 12+bold, στοίχιση στο κέντρο).
  2. Οι τίτλοι των υπoκεφαλαίων (επικεφαλίδα 2) είναι ΠΑΝΤΑ σε πεζά (Times New Roman 12+bold, στοίχιση αριστερά).
  3. Οι τίτλοι των υπό-ενοτήτων σε κάθε υποκεφάλαιο (επικεφαλίδα 3) είναι ΠΑΝΤΑ σε πεζά (Times New Roman 12+bold, προεξοχή 1,27) και κλείνουν με τελεία. Το κείμενο γράφεται στη συνέχεια στην ίδια γραμμή.
  4. Στην περίπτωση που απαιτείται περαιτέρω διαίρεση στις υπό-ενότητες (επικεφαλίδα 4), οι τίτλοι τους να είναι πάντα σε πεζά (Times New Roman 12 + bold+ italics, προεξοχή 1,27) και κλείνουν με τελεία. Το κείμενο γράφεται στη συνέχεια στην ίδια γραμμή.
  5. Προσοχή: Οι τίτλοι κεφαλαίων, υπoκεφαλαίων, πινάκων, διαγραμμάτων και γραφημάτων να μην κλείνουν με τελεία.
  6. To κείμενο με bullets να είναι ΠΑΝΤΑ bullets (Times New Roman 11+bullets).
  7. Τα παραθέματα που ξεπερνούν τις 40 λέξεις είναι ΠΑΝΤΑ Times New Roman 11 και σε εσοχή.
  8. Οι υποσημειώσεις (Times New Roman 10) να είναι ΠΑΝΤΑ στο κάτω μέρος της σελίδας αναφοράς, σε συνεχή αρίθμηση (1, 2, 3, ….κλπ.).
  9. Τα περιεχόμενα γράφονται με TOC1 μέχρι TOC4. Κάνοντας δεξί κλικ στο πίνακα περιεχομένων που ήδη υπάρχει και επιλέγοντας “update field”, ενημερώνεται ο πίνακας περιεχομένων.

Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα παράδειγμα για τη δομή ενός κειμένου με εμπειρικό μέρος και τέσσερα επίπεδα επικεφαλίδων:

Εισαγωγή

                                                 Η μέτρηση στάσεων

                                                 Αξιοπιστία και εγκυρότητα

 

Μεθοδολογία

                                               Το δείγμα και οι συμμετέχοντες στην έρευνα

                                              Οι μετρήσεις

                                                            Η κλίμακα Likert.

                                                            Η κλίμακα Guttman.

                                              Στατιστικές αναλύσεις

                                                            Το επίπεδο μέτρησης.

                                                            Παραγοντικές αναλύσεις.

                                                                        Διερευνητική ανάλυση παραγόντων.

                                                                       Επιβεβαιωτική ανάλυση παραγόντων.

 

Αποτελέσματα

                                           Διερευνητική ανάλυση παραγόντων

                                           Επιβεβαιωτική ανάλυση παραγόντων

 

Συζήτηση

Συμπεράσματα

 

Παρακάτω παρουσιάζουμε ένα παράδειγμα για τη δομή ενός κειμένου χωρίς εμπειρικό μέρος και δύο επίπεδα επικεφαλίδων:[2]

Εισαγωγή

 

Κεφάλαιο πρώτο

Θρηνολογώντας για την τεχνική μηχανιστική φύση του βιομηχανικού καπιταλισμού

 

Κεφάλαιο δεύτερο

Η πραγματικότητα ως χώρος εκδήλωσης της φαντασματικής αντικειμενικότητας

Αυτός που βλέπει δεν ξέρει να βλέπει

 

Κεφάλαιο τρίτο

Η δημοκρατία ως επινόηση-προϊόν του τέλους του θεού-βασιλιά

Ο συντηρητισμός ως «πολύπλοκη αλχημεία»: Η σμιτιανή επικαιρότητα

 

Κεφάλαιο τέταρτο

Το υποκείμενο της συνάρθρωσης

Ορίζοντας τις συναρθρώσεις

 

Κεφάλαιο πέμπτο

Η κριτική δύναμη προϋποθέτει την ταυτότητα του «εγώ» ως κάτι αληθινού

Σε ποιο βαθμό είναι θεμιτή η ύπαρξη της μίμησης στον ηθικό χώρο;

 

Κεφάλαιο έκτο

Θεοκρατία

Απωθώντας ιδέες εμπρόθετης τελικότητας

 

Συμπεράσματα

   

     Πίνακες, διαγράμματα, γραφήματα, εικόνες, φωτογραφίες. Εφόσον υπάρχουν, οι πίνακες, τα διαγράμματα, τα γραφήματα, οι εικόνες και οι φωτογραφίες μπαίνουν στην τελική τους θέση, μετά από το σημείο όπου αναφέρονται για πρώτη φορά (σε απόσταση από το κείμενο 1,5 κενό διάστημα). Εάν το μέγεθός τους υπερβαίνει τη μία σελίδα, τότε καλό είναι να τυπώνονται με οριζόντιο προσανατολισμό (landscape orientation). Η τυχόν υποσημείωση (τίτλος Σημείωση: πεζά πλάγια, Times New Roman 10+italic) τοποθετείται στο τέλος του πίνακα, διαγράμματος, γραφήματος με μικρότερα γράμματα (Times New Roman 10). Οι υποσημειώσεις συντάσσονται σύμφωνα με τους κανόνες που παρουσιάζονται παρακάτω.

   Η ένδειξη του πίνακα, διαγράμματος, γραφήματος είναι ΠΑΝΤΑ πεζά (Πίνακας 1, Διάγραμμα 1, Γράφημα 1, Times New Roman 12+bold), ενώ οι αντίστοιχοι τίτλοι είναι σε πεζά (Times New Roman 12) και σε συνεχή αρίθμηση, π.χ. Πίνακας 1, Πίνακας 2,.. ή Διάγραμμα 1, Διάγραμμα 2, … ή Γράφημα 1, Γράφημα 2, κλπ.

Για την περίπτωση πολλών πινάκων, διαγραμμάτων, γραφημάτων ανά κεφάλαιο, οι πίνακες, τα διαγράμματα και τα γραφήματα αριθμούνται σύμφωνα με το κεφάλαιο αναφοράς (π.χ. Πίνακας 1.1, Πίνακας 1.2,… ή Διάγραμμα 2.1, Γράφημα 2.2,… κ.λπ.).

     Ο πίνακας συντάσσεται πάντα  σε πεζά (Times New Roman 11) και οι υπότιτλοι σε πεζά (Times New Roman 11+bold). Ο τίτλος «σημείωση» συντάσσεται σε πλάγια (Times New Roman 9+italics). Στα παραδείγματα πρώτα παρουσιάζουμε αναλυτικά πώς κατασκευάστηκαν οι Πίνακες 1 και 2 και μετά την τελική τους μορφή που θα ενσωματωθεί στο κείμενο.

   Πρώτα κατασκευάζουμε χωριστά κάθε πίνακα ως εξής: Χρησιμοποιούμε ΠΑΝΤΑ μονό διάστιχο εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχει διαφορετική σχετική οδηγία.

Παράδειγμα Πίνακας 1.

Πίνακας 1.

Παράδειγμα Πίνακας 2.

pinakas2

Υποσημειώσεις. Οι υποσημειώσεις (Times New Roman 10) παρουσιάζονται ΠΑΝΤΑ στο κάτω μέρος της σελίδας αναφοράς, σε συνεχή αρίθμηση (1, 2, 3, ….κλπ.) και σε δέκα στιγμές.

[1] International Statistical Institute (2010). Declaration on professional ethics. Ανάκτηση από: http://www.isi-web.org/images/about/Declaration-EN2010.pdf

[2] Για το παράδειγμα χρησιμοποιήσαμε  μέρος από τα περιεχόμενα της διπλωματικής εργασίας: Πατεράκης, Ν. (2015). Jacques Rancière: Μία ριζοσπαστική αναδιατύπωση των όρων εξασφάλισης της ισότητας και της ελευθερίας (Διπλωματική εργασία). Αθήνα: Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.